اماکن فرهنگی ،تاریخی ، گردشگری و زیارتی

معرفی آثار و جاذبه های تاریخی  و فرهنگی شهرستان قدس

شهرستان قدس با مساحت ۱۱۴ كيلومتر مربع مجاور با شهرستانهاي كرج و شهريار در غرب تهران بزرگ قرار گرفته بطوريكه از شرق و شمال شرقي به شهر تهران ، از غرب و جنوب غربي به شهرستان شهريار و از شمال و شمال غربي به شهرستان كرج در استان البرز محدود مي شود .جمعیت شهرستان قدس بالغ بر 000/350 نفر میباشد.

 جغرافیای تاریخی و تاریخچه شهرستان قدس

  در واقع هر یک از شهرستانهای استان با توجه به موقعیت و ساختار زمین و همچنین ویژگیهای جغرافیایی و ویژگی اقلیمی خاص خود را دارد.از منظر طبیعی این منطقه در کوهپایه های البرز مرکزی قرارداشته واراضی زراعی مساعد باشیبی ملایم روبه نواحی جنوب می باشد. یکی از ویژگی های بارز قدس معادن شن وماسه برجای مانده از آبرفت رود کرج به ویژه درنیمه غربی است. از این رو این امر به اوضاع جوی این منطقه تأثیرگذاشته به طوری که در غالب اوقات شاهد هوای غبار آلود آن هستیم. از منظر طبیعی شهرستان قدس دارای ۱۰۰۰ هکتار اراضی زراعی و ۲۶۶ هکتار اراضی باغی است.

از لحاظ تاریخی شهرستان قدس همان منطقه ای است که در گذشته «قلعه حسن خان» یا  « سبزه الماس » نامیده می شد.در باره ساخت قلعه مذکور و وجه تسمیه آن گفته می شود هنگامي كه سلسله قاجار، آخرين روزهاي خود را مي‌گذرانيد شاهان، شاهزادگان و وابستگان به دربار، هركس به فراخور حال خود هرجا زمين و باغ و روستايي آباد و سبز و خرم وجود داشت به تصرف خويش درآورده و نام خود را بر آن مي‌نهاد.

نمونه آن، يكي از ميرشكاران كه لقب «اميرتومان» داشت در سفري كه از تهران به كرج داشت سرزمين مستعد و آماده براي كشت و زرع و آبادي را مشاهده كرد و بي آنكه با هيچ مانعي روبرو شود آن را به تصرف خود درآورد. وي پيش از هر كاري با اجير كردن مردماني از اهالي خمسه و كوچ دادن آنان به اين محل، در زمين‌هاي بايري كه تصرف كرده بود به كشت و زرع پرداخت و در اندك مدتي آن را به منطقه‌اي آباد و سبز تبديل كرد او قلعه‌اي مستحكم و زيبا در آنجا بنا نهاد و چون به فرزند ارشدش (حسن‌خان) علاقه‌اي وافر داشت، اين منطقه را به نام وي يعني «قلعه حسن‌خان» نامگذاري نمود.

شهر قدس از رشد روستای قلعه حسن خان و ادغام آن با نقاط دیگری مانند سرخ حصار، کاووسیه وشهرک شهید بهشتی بوجود آمده است.

موقعیت خوب جغرافیایی و آب و هوای خوب کوهپایه‌ای در این چند سال اخیر میزبان سکونت مهاجرین بسیاری از سایر شهرهای کشور بوده‌است. این شهر دارای معادن، مزارع، باغ‌ها، مجتمع‌های صنعتی و قهرمانان ورزشی متعدد است.

 

فهرست ابنیه و اماکن فرهنگی - تاریخی شناسایی شده شهرستان قدس

ردیف

نام اثر

قدمت

تاریخ ثبت

شماره ثبت

نشانی

1

تپه کاووسیه

هزاره اول ق.م

25/8/1387

23873

شهر قدس –انتهای بلوار کاووسیه-داخل باغ ماهان(شازده)

2

امامزاده حضرتین

صفوی

2/11/1382

10799

شهر قدس-پورنان-500 متري اسايشگاه معلولين قدس

3

حمام قدس

قاجاری

21/4/1396

31778

شهر قدس-روبروی مسجد جامع-بن بست یاس

4

 عمارت شازده و باغ ماهان

قاجاری

***

***

شهر قدس –انتهای بلوار کاووسیه-- باغ ماهان(شازده)

5

ماکت منزل پدر امام خمینی(ره)

معاصر

***

***

شهر قدس-ابتدای زرنان بالا

 

 

اماکن فرهنگی - تاریخی شهرستان قدس

 

1-حمام قدیمی شهر قدس

این بنا در شهر قدس میدان قدس- خیابان آزادی- روبروی مسجد جامع-کوچه یاس وقع شده است. مانند اکثر حمام های ایرانی شامل یک ورودی ، سربینه ، بینه ، خزینه  و تون میباشد.در سمت چپ درب ورودی اتاقی الحاقی قراردارد که راه دسترسی به بام نیز از داخل همین اتاق میسر می شود.این بنا از لاشه سنگ و قلوه سنگ در پی دیوارها و آجر در دیوارها و پوشش سقف و با ملاط ساروج و آهک ساخته شده است.سقف بینه و سربینه با پوشش گنبدی اجرا شده است.در قسمت رختکن یک حوض هشت ضلعی قرار دارد و در وسط آن حوض دیگری به شکل دایره ای ساخته شده.در جلو رختکن ها 10 عدد جا کفشی تعبیه شده که با آجر ساخته شده است.در حد فاصل راهرو ورودی رختکن به گرمخانه سرویس بهداشتی حمام قرار دارد. تون حمام در قسمت غربی بنا قرار دارد که راه دسترسی به آن از طریق پشت بام میسر می شود.

قدمت این بنای ارزشمند مربوط به دوره قاجار است.حمام شهر قدس تنها حمام سالم باقی مانده از دوران قاجار در غرب استان تهران میباشد که نیاز به توجه بیشتری میباشد.این حمام در تاریخ 21/04/1396 به شمار 31778 در فهرست اثار ملی به ثبت رسیده است.

 

2- تپه کاووسیه

تپه کاووسیه در انتهای بلوار کاووسیه در غرب بلوار مرکزی شهر قدس و در داخل باغ ماهان(شازده فرمانفرما)قرار دارد.دیوار باغ بر روی دامنه شرقی تپه کشیده شده است و بخش شرقی خارج از دیوار که قسمتی از تپه بوده است تخریب و ساختمان سازی شده است.سفالها عموماً چرخ ساز هستند.مدارک سفالی نشان می دهد که این تپه محوطه ای با تاریخ هزاره اول و دوم  می باشد. با کاوش و بررسی این تپه بخشی از تاریخ منطقه مشخص خواهد شد.

 

3-بقعه متبرکه امامزادگان ابو الحسن علی و ابو عبد الله الحسين (ع) (حضرتين)

بقعه امامزادگان ابو الحسن علی و ابو عبد الله الحسين(ع)که به حضرتين معروف هستند در قسمت شرقی شهر قدس و منطقه پورنان واقع شده است .طبق شجره نامه ،ايشان از نوادگان امام موسی کاظم (ع) هستند بر دو تکه سنگ که در کنار مرقد مطهر این امامزادگان قرار دارد نوشته شده‌است: سلاله عصمت و طهارت امامزاده ابوعبدالله الحسین فرزند موسی سلاله عصمت و طهارت امامزاده ابوالحسن علی فرزند محمد.اين بنا در دوره صفوي ساخته شده بود ودر دوره قاجار مرمت شده بود در سال 1383 بر اثر یک حادثه بنا اصلی تخريب شد.هم اکنون بنایی جدید به جای آن ساخته شده است.

 

4- ماکت منزل پدر امام خمینی

در روستای زرنان بالا از توابع بخش مرکزی شهرستان قدس منزل پدر امام خمینی جهت ساخت سریال  فرزند آفتاب که مربوط به زندگی و تولد امام خمینی(ره) می باشد ساخته شده است . این مکان می تواند تبدیل به یکی از جاذبه های دیدنی و یک مرکز گردشگری شهرستان قدس تبدیل گردد.

 

5- باغ شازده (ماهان)

این باغ یکی از بزرگترین باغات به جای مانده از دوره قاجار در استان تهران است که نزدیک به 12 هکتار می باشد.در داخل باغ بناهای زیادی از دوره قاجار و پهلوی اول باقی مانده که نیاز به مطالعه ، بررسی و ثبت دارند.این باغ نمونه ای از باغات ایرانی است که در اختیار بنیاد مستضعفان و در اجاره شرکت فردوس تهران می باشد.تپه تاریخی کاووسیه نیز در داخل این باغ قرار دارد.

 


سالن همایش فرهنگ و هنر باغ ملی شهرستان قدس
در روستای زرنان بالا از توابع بخش مرکزی شهرستان قدس منزل پدر امام خمینی جهت ساخت سریال  فرزند آفتاب که مربوط به زندگی و تولد امام خمینی(ره) می باشد ساخته شده است . این مکان می تواند تبدیل به یکی از جاذبه های دیدنی و یک مرکز گردشگری شهرستان قدس تبدیل گردد.

افتتاح: 4 اردیبهشت 1396

بزرگ‌ترین سالن آمفی‌تئاتر کشور پس از سالن تالار وحدت،

این مجموعه در 3 بخش شمالی، مرکزی و جنوبی تقسیم می‌شود :

ظرفیت سالن ساختمان آمفی‌تئاتر در باغ ملی شهر قدس با گنجایش بیش از 850 صندلی برآورد شده است.

 

ورزشگاه شهدای شهر قدس

ورزشگاه شهدای شهرقدس با گنجایش حدود ۲۵٬۰۰۰ نفر در خرداد ماه ۱۳۸۴ افتتاح و مورد بهره‌برداری قرار گرفت.

ورزشگاه در زمینی به مساحت ۸ هکتار و زمین چمن ۱۲۰۰۰ متر مربع و زیر بنای ۲۰۰۰ متر مربع در ۳ طبقه شامل سالن همایش، رختکن، سکوی تماشاگران، قسمت اداری، سرویس‌ها و پارکینگ است.